ĆWICZENIA RUCHOWE WERONIKI SHERBORNE

ĆWICZENIA RUCHOWE WERONIKI SHERBORNE

Weronika Sherborne w swoim programie ćwiczeń ruchowych „ Ruch Rozwijający” wyróżniła cztery grupy ćwiczeń wspomagających rozwój dziecka:

– ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała,

– ćwiczenia pomagające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu,

– ćwiczenia ułatwiające nawiązywanie kontaktu i współpracy z partnerem i grupą,

– ćwiczenia twórcze.

Proponowane ćwiczenia mogą być prowadzone indywidualnie, w parach rówieśników, dzieci starszych i młodszych, dziecko z rodzicem, bądź w trójkach, czwórkach i więcej. Ćwiczenia są dostosowywane do upośledzeń dzieci i ich potrzeb. Prowadzący powinien także używać odpowiedniego języka w zależności od grupy, z jaką pracuje.

1) Ćwiczenia prowadzące do poznania własnego ciała.

W poniższych ćwiczeniach dzieci uczą się wyczuwać własne ciało, prowadzi to do wykształcenia się świadomej kontroli ciała i jego ruchów, a co za tym idzie kontrolowania zachowania. Najistotniejszymi częściami ciała, których poznanie powinno nastąpić jak najwcześniej są: stopy, kolana, uda, nogi. Opanowanie nóg jest tak istotne ponieważ pozwalają nam utrzymać równowagę i noszą ciężar całego ciała.

– leżenie na plecach,

– leżenie na brzuchu,

– ślizganie się w kółko na brzuchu, to samo na plecach,

– siedząc – przyciąganie kolejno nóg ( ręce oparte wzdłuż boków)

– siedząc: a) kręcenie się w kółko na pośladkach, b ) przewrót na plecy

– siedząc – przyciąganie kolan , chowanie głowy , rozprostowywanie się do pozycji leżącej

– czołganie się na brzuchu do przodu, z wyciąganiem i zginaniem na przemian rąk i nóg – czołganie się na plecach do przodu z wyciąganiem i zginaniem na przemian rąk i nóg.

Wyczuwanie nóg i rąk

Wyczuwanie kolan – siedząc

– podciąganie kolan do siadu skulonego

– pchanie kolan do siadu prostego ( pokonując opór )

– w siadzie prostym – rozcieranie i poklepywanie kolan

– maszerowanie i bieganie z podnoszeniem wysoko kolan

Wyczuwanie nóg ( w ruchu)

– chodzenie, bieganie na „ sztywnych” nogach,

– chodzenie , bieganie na miękkich („gumowych”) nogach

Wyczuwanie nóg – siedząc (nogi wyprostowane)

– dotykanie plecami stóp podłogi,

– uderzenie o podłogę piętami,
– uderzenie o podłogę całą stopą ( szybko i wolno )

Wyczuwanie łokci – siedząc ( kolana zgięte )

– dotykanie łokciami kolan,- dotykanie prawym łokciem lewego kolana i odwrotnie,

Wyczuwanie twarzy- siedzenie w kole

– wytrzeszczanie oczu („duże oczy”) i mrużenie oczu

– zabawne miny

Wyczuwanie całego ciała

– leżenie na plecach
– turlanie się ( mięśnie naprężone i rozluźnione)- leżenie z rękami wzdłuż ciała ( napinanie i rozluźnianie mięśni)

2) Ćwiczenia pozwalające zdobyć pewność siebie i poczucie bezpieczeństwa w otoczeniu.

Ćwiczenia te nie mogą odbyć się bez opanowania poprzednich ćwiczeń, gdyż należy znać siebie i mieć pewność w działaniu by łatwiej nawiązywać kontakty z innymi. Ćwiczenia te pomagają poznać otoczenie i nie bać się go. Swoboda „przestrzenna” pozwala na przeciwstawianie się nowym sytuacjom. Wszystkie ćwiczenia dotyczące wyczuwania brzucha, pleców, pośladków, całego ciała, sprawiają, że zaczynamy czuć się spokojniej.

Ćwiczenia indywidualne ograniczają się do leżenia na plecach lub brzuchu, może to być w formie odpoczynku lub chwilowego wycofania się z prowadzonych zajęć.

Ćwiczenia w parach

>Jedna osoba robi „ mostek” a druga obchodzi ją na czworakach, przechodzi pod, przez, nad, dookoła itp.

Ćwiczenia w grupie

Grupa tworzy „ tunel” – reszta czołga się pod tunelem na plecach, brzuchu itp.

3) Ćwiczenia ułatwiające nawiązanie kontaktu i współpracy z partnerem i grupa.

Ćwiczenia te polegają na zdobywaniu i wymianie wspólnych doświadczeń podczas sesji ruchowych. Jedna z osób ćwiczących jest opiekunem drugiej osoby będącej bierną. Od „opiekuna” wymaga się wyczucia partnera, jego potrzeb, przeżyć i tym samym osiągnięcie pełnej harmonii i współpracy. Ćwiczenia te umożliwiają wspólny wysiłek fizyczny, rozwijają i uczą koncentracji oraz zwracania uwagi na siebie. Podczas tych zabaw dzieci śmieją się i wydają różne okrzyki, co pozwala na wyładowanie emocji.

Ćwiczenia „z” w parach (partner „aktywny” i partner „bierny”)

– Pozycja siedząca: ćwiczący siedzi opierając się plecami o partnera ( nogi ugięte w kolanach) : a) pcha plecami partnera, starając się pokonać jego opór ( zmiana ról) b) pozycja jak wyżej – kładzenie się na przemian plecami na partnera z unoszeniem bioder.- Pozycja stojąca (tyłem) : ćwiczący delikatnie kładzie się na plecach partnera, a ten stara się częściowo przyjąć ten ciężar- Pozycja stojąca (tyłem) całkowite przyjęcie ciężaru tak aby współćwiczący mógł oderwać nogi od podłoża. Jest to ćwiczenie dość trudne, wymagające szczególnej ostrożności i często asekuracji ze strony terapeuty,
– Ciągniecie za kostki ćwiczącego, leżącego na brzuch lub na plecach.
– Ciągniecie za przeguby rąk lub łokcie ćwiczącego leżącego na plecach.
– Kołysanie: pozycja siedząca, tworzenie „fotelika” dla ćwiczącego „pasywnego” i obejmowanie go, łagodnie kołysząc do przodu.
– Kołysanie w różnych kierunkach: obejmujemy jedną ręką partnera, drugą opieramy z tyłu o podłogę, „Opiekujący się” musi cały swój ciężar przenieść na rękę opartą z tyłu.
– Przyjęcie całego ciężaru ciała partnera: ćwiczący „ aktywny” w klęku podpartym, „pasywny” kładzie się dowolnie (na plecach, brzuchu, wzdłuż i w poprzek), „ aktywny” porusza się po sali w różnych kierunkach
– Prowadzenie „ ślepca” : ćwiczący zamyka oczy i jest oprowadzany (jest to ćwiczenie trudniejsze, niż się wydaje- wymaga zaufania do „przewodnika” oraz zdecydowania i pewności siebie osoby aktywnej).

-Próby utrzymania równowagi i ciężaru ciała: a) ćwiczący, leżąc na plecach (nogi zgięte), podtrzymuje za ręce współćwiczącego leżącego na brzuchu ( plecach) na jego goleniach,

b) ćwiczący leżąc na plecach ( nogi podniesione i wyprostowane), podtrzymuje za ręce współćwiczącego leżącego na jego na stopach.

Ćwiczenia „przeciwko” w parach

– Partnerzy siedzą złączeni plecami, po czym wstają nie odrywając się od siebie, napierając na siebie plecami tak, aby obydwaj powstali.
– Kołysanie się: siedząc przodem do siebie z lekko zgiętymi nogami, ćwiczący trzymają się za ręce lub przeguby: na zmianę kładą się na plecy i są przeciągani przez partnera ( ze zmianą ról).
– Równowaga : stojąc do siebie twarzą i trzymając się za ręce ćwiczący odchylają się i przechodzą do siadu, a następnie razem wstają.

Ćwiczenia „razem” w grupie

Ćwiczenia odbywają się w grupie minimum 3 osobowej i wymagają zgrania partnerów.

Trzy osoby:

– Kołysanie : dwóch ćwiczących siedzi naprzeciwko, pomiędzy  nimi trzeci, kolana lekko ugięte i rozsunięte, ręce wyciągnięte do przodu: ćwiczący w środku jest kołysany na boki przez partnerów: uwaga skupia się na podtrzymywaniu jego głowy i ramion, należy czuwać nad płynnością ruchów.
– Ćwiczenia skoczne : dwóch współćwiczących wspomaga osobę skaczącą, trzymając ją za dłonie i łokcie.
– Huśtanie: dwóch współćwiczących huśta trzeciego partnera, trzymając go za kostki i nadgarstki ( w przypadku osoby dorosłej są potrzebne cztery osoby- każda do jednej kończyny; ćwiczenie to wymaga zaufania do współćwiczących).

Więcej osób: ćwiczenia te uczą koordynacji w grupie.

– Czterech lub pięciu wykonuje klęk podparty w rzędzie, ćwiczący kładzie się na ich plecach. Rząd kołysze się rytmicznie, np. Naśladując fale, lub przesuwa się do przodu i tylu ( trzeba szczególnie uważać, gdy kołysany „ześlizguje się” z pleców). Na zakńczenie rząd siada ostrożnie na piętach, a dwóch ostatnich podtrzymuje ramiona i nogi tego, który zsuwa się na podłoge.

a) wszyscy przewracają się jednocześnie na przemian na prawy i lewy bok,

b) nie odrywając ramion, zginają ręce w łokciach i próbują połączyć ręce w koło,

c) zginanie i prostowanie nóg

Ćwiczenia twórcze

W ćwiczeniach twórczych ważna jest osoba prowadząca zajęcia. Powinna ona bacznie obserwować uczestników i zachęcać ich, ośmielać, chwalić i wówczas ćwiczenia przekształcają się w „ruch twórczy”. Prowadzący powinien również mówić grupie czy ćwiczenia powinny być np: szybkie, wolne, silne, słabe. Ćwiczenia „twórcze” są  pomocne w nawiązywaniu i pogłebianiu stosunków międzyludzkich. Ćwiczenia twórcze oraz tańce są zajęciami, które powinny być dostępne dla wszystkich, gdyż jak wspominaliśmy dają możliwość wyładowania wszelkich emocji, napięć, niepokojów.